De Loodmoskee in Shkodër (Albanië) is oud en vervallen. Maar een bezoekje zeker waard. Goed nieuws: onlangs is de restauratie van de moskee en het gebied eromheen gestart.
De moskee staat vlakbij het Rozafa-kasteel op een veldje dat nu nog braak ligt. Vanaf de kasteelruïne zie je de moskee liggen.
Inhoudsopgave
‘Xhamia e Plumbit’ of ‘Buşatlı Mehmet Pasha-moskee’
De Loodmoskee kreeg deze naam, omdat alle koepels bedekt waren met lood. In het Engels heet hij Lead Mosque en in het Albanees Xhamia e Plumbit. Hij staat ook wel bekend als de Buşatlı Mehmet Pasha-moskee.
Geschiedenis van de Loodmoskee
Cadeau van pasja Mehmed Bushati
De Loodmoskee is in 1773 gebouwd door de Albanese pasja Mehmed Bushati. Hij was vizier van Pashalik van Shkodër, dat toen nog Scutari heette. Het was een cadeau aan zijn geboortestad. Mehmed Bushati was persoonlijk betrokken bij de bouw. Hij woonde namelijk in het Rozafa-kasteel en kwam elke dag kijken hoe de bouw vorderde.
Bouw
De Loodmoskee heeft een Ottomaanse architectuur en is gebouwd met uitgehouwen stenen. Die vervoerden ze vanuit een nabijgelegen dorp via een kilometerslange keten van mensen die de stenen aan elkaar doorgaven.
Verval
Tijdens de jaren 1900 raakte de moskee steeds meer beschadigd en het lood dat de koepels bedekte, werd geleidelijk gestolen. In 1916 verwijderde het Oostenrijkse leger het beetje lood dat nog over was. In 1967 verwoestte bliksem de minaret.
Staatsatheïsme
In 1967 verklaarde Enver Hoxha dat Albanië voortaan een atheïstische staat was. Alle religieuze gebouwen moesten sluiten, de Loodmoskee dus ook. Veel kerken en moskeeën werden verwoest, maar de Loodmoskee overleefde het communistische regime gelukkig. Waarschijnlijk omdat het in 1948 tot Cultureel Monument was uitgeroepen.
Post-communisme
Na de val van het communistisch regime mochten de Albanezen weer religieuze bijeenkomsten organiseren. Op 16 november 1990 opende de Loodmoskee als eerste moskee in Albanië. Na 23 jaar staatsatheïsme.
Restauratie
In de loop van de tijd heeft de loodmoskee te lijden gehad aan schade door overstromingen. De moskee is al heel vaak gerepareerd; de laatste keer in 1963.
Heel onlangs, namelijk op 15 juli 2021, is de meest recente restauratie van de Loodmoskee gestart. Minister-president Edi Rama en de minister van cultuur Elva Margaritit waren daarbij en hielden beiden een speech. Niet alleen het gebouw wordt in de oorspronkelijke staat teruggebracht, maar ook het omliggende gebied wordt opgeknapt.
Margaritit legde uit met welke vernuftige technische ingreep overstromingen voortaan geen schade meer kunnen veroorzaken aan de moskee. En Rama vertelde dat niet alleen de religieuze gemeenschap profiteert van het herstel van kerken en moskeeën. Het gebeurt ook om het cultureel en historisch erfgoed te behouden voor toekomstige generaties.
Bovendien krijgt Shkodër er na afronding van het restauratieproject een volwaardige toeristische attractie bij.
Bronnen:
Wikipediapagina Lead Mosque Shkodër
