‘Wat eten ze op Bali?’ Toen ik op Facebook schreef dat we tussen de middag een boterhammetje zouden eten, vroeg iemand of we hier op Bali ons Nederlandse brood kunnen kopen. En ik kreeg de vraag wat wij verder zoals eten op Bali. In dit artikel antwoord ik beide vragen. En ik heb uitgezocht wat de Balinezen zelf eten.
Wij ‘wonen’ in de herfst van 2022 2 maanden op een compound bij Ubud op Bali. Lees mijn blogbericht.
Als je een reisaanvraag doet via deze advertentie, krijg ik een bedrag aan commissie:
Inhoudsopgave
Wat eten ze op Bali
Ik ben na 2 maanden absoluut niet deskundig op het gebied van eten op Bali. Wat ik hieronder schrijf, is dus niet compleet en vast niet 100% kloppend. Maar het is me wel door Balinezen zelf verteld.
Wat eten ze op Bali als ontbijt
De Balinezen eten zelf meestal wat cakejes en/of vers fruit en met een paar koppen koffie of thee als ontbijt en soms gekookte rijst met groente. Niet de nasi goreng (gebakken rijst) die ze elders in Indonesië als ontbijt eten. Die eten de Balinezen als lunch en avondeten.
Wat eten ze op Bali als middageten
Het middageten (lunch) is de belangrijkste maaltijd voor de Balinezen; vandaar de verbazing bij Ketut toen hij hoorde dat wij tussen de middag alleen een paar boterhammetjes eten. Voor het eten brengen ze eerst een offertje met een paar korrels rijst en wat bloemen in een mandje van repen bamboeblad. De maaltijd bestaat uit rijst of mie, groente en vlees of vis, en soms tempé of tahu. Ze snijden alles al voor de bereiding in kleine stukjes en eten met lepel en vork. Een mes gebruiken ze niet bij de maaltijd.
Bekijk ook mijn blogpost over de workshop Balinees eten die Wim volgde.
Wat eten ze op Bali als avondeten
Het avondeten bestaat uit restjes van de lunch met wat bijgerechten, zoals gefrituurde mie of een omelet.
En wat eten wíj op Bali
Brood van de Bintang
Kunnen we op Bali het brood kopen dat wij in Nederland kopen? Niet helemaal, maar het komt aardig in de buurt. Bij ‘onze’ supermarkt – de Bintang – verkopen ze veel producten uit westerse landen, zo ook een groot assortiment aan brood:
Grappig: stroopwafels (maar dan met caramel) en chocola met de bekende merknamen ‘Van Houten’ en ‘Delft’:
Toen we net op Bali waren, zette een medewerker trouwens óns op de foto! De supermarktmedewerkers documenteren hun werk en zij had ons op een aanbieding gewezen. Wie weet heeft de foto haar opslag bezorgd. Ik zie ze ook vaak foto’s maken van de schappen die ze net gevuld hebben.
Buurtwinkeltjes
We doen ook graag boodschappen in de buurtwinkeltjes, maar we willen het ons lijf niet aandoen om 2 maanden alleen maar Balinees te eten. Gewoon omdat onze darmen dat niet gewend zijn, niet omdat het niet gezond en/of lekker is!
Wat eten wij op Bali – onze maaltijden
We hebben een huis met een keuken en eten vaak ’thuis’. ’s Ochtends meestal yoghurt met grove graanvlokken met rozijnen, zonnebloempitten en ongezouten cashewnootjes, net als in Europa. Goed voor mijn stoelgang. Wim eet ’s ochtends een paar boterhammen met pindakaas en jam, en/of kleine per stuk verpakte zoete broodjes.
In het restaurant van onze gastheer Ketut, op onze compound – Balinese Home Cooking – serveren ze rijst, omelet en pannenkoek als ontbijt. En vooral die pannenkoek gaat er bij ons ’s ochtends ook wel in! En de schaal vers fruit die we er meestal bij krijgen ook! We ontbijten zo nu en dan in het restaurant; dat is bij de huur van ons huis inbegrepen. Dat geldt ook voor de koffie die we er bijna elke ochtend drinken, vaak in gezelschap van Ketut.
Tussen de middag eten we een paar boterhammen of een kliekje van de vorige dag. We lunchen ook regelmatig in een warung of halen wat bij een streetfood-karretje.
’s Avonds eten we net als thuis heel afwisselend. Wim kookt rijst of mie met groente, vlees en een saus, spaghetti met tomatengehaktsaus, gebakken aardappels met sla en vlees. En soms bakt hij zelfs verse zelfgesneden patat in een pan met een laagje olie.
Balinese Home Cooking
We eten heel regelmatig bij Balinese Home Cooking op onze compound. Indonisch eten dat een beetje is aangepast aan de Europese smaak. Niet te heet dus, en wel héél lekker.
Bali Belly
Even over de beruchte Bali Belly . Oftewel reizigersdiarree, want je kunt het op al je verre reizen oplopen. Op de website van BIMC Hospitals leggen ze uit wat het is, hoe je het voorkomt en wat je moet doen als je het toch krijgt. Bali Belly: What You Need to Know and How to Stay Safe.
Wat eten ze op Bali – The Local Dude
We laten een keer pizza bezorgen van een restaurantje in de buurt. Als Ketut de lege pizzadozen ziet, voelen we ons een beetje beschaamd dat we niet bij hem eten. Maar Ketut reageert heel laconiek: “Die eet ik ook zo nu en dan hoor, ik heb zelfs pizza verkocht, in mijn zaakje The local dude aan de overkant van de straat. Misschien open ik dat binnenkort wel weer.”
Update: The Local Dude (link naar Google Maps en de positieve reviews) is sinds eind mei 2023 weer open en ze serveren naast pizza o.a. ook soep en all-day-breakfast.
Culinaire activiteiten via GetYourGuide
Als je via mijn website een activiteit of toer bij GetYourGuide boekt, waarbij je een goede indruk krijgt van wat ze op Bali eten, krijg ik een commissie en betaal jij niets extra’s. Deze helpt mij deze website te onderhouden.
Wat drinken ze op Bali
Koffie
De Balinezen drinken kopi Bali. Dat is opgegoten koffie: ze doen wat fijngemalen koffie in het kopje en gieten daar kokend water op. Best lekker, maar je moet er wel aan denken om na het roeren de koffie te laten bezinken. En om op tijd te stoppen met drinken, anders eindig je met een mond vol koffieprut. In veel koffietentjes schenken ze Italiaanse koffie, dus de espresso, cappuccino, latte die wij zo lekker vinden.
‘Kopi’ is gewoon ‘koffie’, maar de Balinezen spreken de ‘f’ uit als ‘p’ en schrijven het ook zo. (En andersom: passiefruit noemen ze in Bali fashion fruit). Wij drinken elke ochtend en avond kopi Bali bij Ketut in het restaurant. En overdag vaak nog een Italiaanse koffie in een koffietentje. Als ik in het restaurant vraag om melk voor in mijn Balinese koffie krijg ik een kannetje koude verse melk. Maar Ketut vindt het wel een beetje raar: melk is voor baby’s. Al merken we later dat hij een kopje cappuccino ook niet versmaadt.
In mijn bericht Penglipuran en Batur schrijf ik over de koffie- en theeproeverij die wij meemaakten.
Thee
Erg populair in Indonesië is thee (teh). In sommige restaurants serveren ze gratis een (beetje slappe) pot bij het eten. In de Indonesische thee zitten meestal grote ladingen suiker. Teh tawar is ‘gewone thee’; zonder suiker.
Vers sap
Vers fruit is er overvloedig op Bali, dus je kunt overal vers sap van bananen, watermeloen, papaya, passiefruit (‘fashion fruit’, zoals de Balinezen zeggen) en/of ananas krijgen. En kokoswater rechtstreeks uit de kokosnoot.
Arak-cocktail
Arak is een alcoholisch drankje dat gedestilleerd wordt van gefermenteerd kokospalmbloemsap. Arak is de basis voor een lekkere zoete, goedkope cocktail. Wij nemen er zo nu en dan ’s avonds één in het restaurant op de compound. Ze hebben verschillende varianten, o.a. met passiefruit, watermeloen en munt.
Meer over wat ze op Bali eten
Dit artikel van Graduated Travelers geeft uitgebreider antwoord op de vraag ‘wat eten ze op Bali’.
