Als je Meteora bezoekt, vraag je je vast af hoe die imposante rotspilaren ontstaan zijn en wat het verhaal van de kloosters is. Ik zocht het op.
Wij bezochten de kloosters in 2009 en nog een keer in 2026. Lees mijn verslag van onze campertrip door Griekenland in 2026 (volgt).
Inhoudsopgave
Het ontstaan van de rotspilaren van Meteora
In het Museum of Geological Formations of Meteora in Kastraki leggen ze met video, tekst (Grieks en Engels) en afbeeldingen uit hoe de rotspilaren ontstaan zijn. En ik vond de informatie ook op internet:
De Bodemzee
Ongeveer 60 miljoen jaar geleden was een groot gebied in centraal Griekenland bedekt door een ondiepe oceaan. Waaronder het huidige Meteora.
Rivierafzetting
Rivieren lieten gedurende miljoenen jaren enorme hoeveelheden modder, zand en stenen achter in deze zee, wat samengeperst werd tot een dikke laag zandsteen en conglomeraatgesteente (afgeronde kiezels, grind en zand, samengeperst tot één hard gesteente).
Aardbevingen & Breuklijnen
Door de beweging van de tektonische platen (aardplaten) in de aardkorst werd de bodem opgetild en ontstonden er verticale breuklijnen in het massieve gesteente.
Erosie
De zee trok zich op een gegeven moment terug en toen zorgden wind, regen en stromend water voor de afbraak van het zachtere gesteente. Hierdoor sleten diepe geulen uit en bleven de harde zandstenen kolommen (tot wel 400 meter hoog) geïsoleerd achter.
De Kloosters van Meteora
Meteora (spreek uit als Metéora) is afgeleid van het Griekse woord meteorizomai, wat in de lucht zwevend of tussen hemel en aarde betekent. Het was oorspronkelijk de naam van het eerste klooster dat op één van de rotspilaren gebouwd werd en inmiddels heet het hele gebied zo. Meteora staat op de Unesco-werelderfgoedlijst.
Kluizenaars
In de 9e en 10e eeuw kwamen orthodox-christelijke kluizenaars naar wat nu Meteora heet. Zij vluchttten voor oorlogsgeweld en een pestepidemie. Ze leefden in complete afzondering in de vele grotten in de rotsen. Ze waren afhankelijk van hulp van de lokale bevolking. Die doneerden met liefde voedsel, water, kleren, hout en andere essentiële benodigdheden om te overleven.
Kloostergemeenschap
In de 12e eeuw organiseerde een monnik, Nilos, de verspreide kluizenaars van Meteora in een meer gestructureerde kloostergemeenschap. Het middelpunt van deze gemeenschap werd de kapel van Doupiani. De kluizenaars kwamen elke zondag samen in de kapel om de zondagsdienst bij te wonen en proviand te delen.
Twee eeuwen later, in de 14e eeuw, beklom een andere monnik, Athanasios, de op één na hoogste rots van Meteora en stichtte daar het eerste en belangrijkste klooster van het gebied: het Grote Meteoron. Eerder stichtte hij de kloostergemeenschap op de berg Athos.
De 16e eeuw was de bloeiperiode van de Meteora-kloosters. In die tijd was het aantal monniken het grootst en waren er de meeste actieve kloosters. Een eeuw later, in de 17e eeuw, begon de neergang en in de volgende drie eeuwen nam het aantal Meteora-kloosters steeds verder af. Tegenwoordig zijn er van de oorspronkelijke 24 kloosters nog maar 6 actief.
De bouw van de kloosters van Meteora
De monniken bouwden de kloosters van Meteora in de 14e eeuw steen voor steen, met de hand. Ze bouwden de fundamenten in de natuurlijke rotsspleten en op kleine plateaus. Ze klommen via lange, wankele touwladders naar boven om de bouwplaatsen te bereiken. En ze hesen de bouwmaterialen in netten omhoog met behulp van houten katrokken. Dit vergde enorm veel geduld en was niet zonder gevaar. Ze bouwden de kloosters vlot, eentje zelfs in maar 20 dagen. Maar het aanvoeren van bouw materialen duurde veel langer; tot wel 70(!) jaar.
Eeuwenland bleven de netten gebruiken. Voor de aanvoer van voorraden en voor het omhoog hijsen van monniken die niet via de touwladders omhoog durfden te klimmen. Pas in het begin van de vorige eeuw hakten ze trappen uit en bouwden ze bruggen. Meer over de geschiedenis van de kloosters vind je op Wikipedia.
[einde tekst]
